BDSM, czyli co to jest, jakie ma zasady i od czego zacząć

Co to jest BDSM

BDSM to skrót, który łączy kilka pokrewnych obszarów ludzkiej seksualności. Wspólnym mianownikiem jest świadoma gra z władzą, kontrolą i intensywnością doznań. Jedna osoba może przejmować prowadzenie, druga je oddawać, a całość odbywa się według reguł, które obie strony ustaliły wcześniej. BDSM nie jest więc chaosem ani brakiem hamulców, tylko formą bliskości, w której zasad jest zwykle więcej niż w przeciętnej sypialni.

BDSM dotyczy wyłącznie dorosłych, którzy wiedzą, na co się zgadzają, i mogą w każdej chwili przerwać. Wiele osób praktykuje je okazjonalnie, inne traktują jako stały element związku. Dla części ważniejsze jest psychologiczne napięcie niż jakiekolwiek fizyczne doznania.

Co oznacza skrót BDSM

Litery układają się w trzy nakładające się pary pojęć:

• B i D: bondage i dyscyplina. Krępowanie, ograniczanie ruchu, a także ustalone reguły i konsekwencje ich łamania w ramach zabawy.
• D i s: dominacja i uległość. Świadomy podział ról, w którym jedna osoba prowadzi, a druga podąża.
• S i M: sadyzm i masochizm. W kontekście BDSM oznaczają przyjemność z zadawania albo odczuwania kontrolowanych, uzgodnionych bodźców, a nie chęć krzywdzenia.

Cztery obszary BDSM

W praktyce wygodnie jest myśleć o BDSM jako o czterech obszarach, które można łączyć albo wybierać osobno:

1. Krępowanie i ograniczenie ruchu. Od delikatnego przytrzymania dłoni po bardziej złożone techniki, które wymagają nauki i wprawy.
2. Reguły i dyscyplina. Ustalone polecenia, rytuały i drobne konsekwencje, które budują napięcie i poczucie struktury.
3. Dominacja i uległość. Gra psychologiczna, w której liczy się podział ról, ton głosu, słowa i gesty.
4. Intensywne doznania. Kontrolowana zabawa bodźcami, takimi jak nacisk, temperatura czy lekki ból, zawsze w granicach ustalonych przez obie strony.

Dynamika D/s, czyli kto prowadzi, a kto podąża

W dynamice D/s osoba dominująca (często nazywana z angielskiego dom) przejmuje prowadzenie, a osoba uległa (sub) świadomie je oddaje. Wbrew pozorom to osoba uległa ma w tej relacji ogromną władzę: to ona wyznacza granice i to jej hasło bezpieczeństwa kończy zabawę. Osoba dominująca bierze na siebie odpowiedzialność za przebieg sceny, obserwowanie partnera i reagowanie na każdy sygnał. Niektórzy lubią zmieniać role; mówi się wtedy o osobach typu switch.

Zasady SSC i RACK

Społeczność BDSM wypracowała dwa popularne zestawy zasad, które pomagają odróżnić świadomą grę od nieodpowiedzialnego ryzyka.

Obie zasady łączy to samo: zgoda i wiedza są warunkiem, a nie dodatkiem.

Od czego zacząć

Pierwsze kroki w BDSM najlepiej stawiać powoli, z osobą, której się ufa, i od praktyk łagodnych, łatwych do przerwania. Pomaga poniższa kolejność.

1. Rozmowa o fantazjach. Co was pociąga: prowadzenie, oddanie kontroli, rytuał, atmosfera. Nie trzeba od razu nazywać konkretnych praktyk.
2. Ustalenie granic. Twarde granice (nigdy), miękkie (może kiedyś, ostrożnie) i obszar ciekawości.
3. Hasło bezpieczeństwa. Proste, jednoznaczne słowo albo system świateł, który obie strony znają i szanują bez dyskusji. Szczegóły opisujemy w tekście safe word i aftercare.
4. Krótka, łagodna scena. Na przykład zasłonięcie oczu, przytrzymanie dłoni, wydawanie prostych poleceń. Kilkanaście minut w zupełności wystarczy.
5. Troska po wszystkim. Rozmowa, bliskość, ciepło, szklanka wody. Ten etap jest częścią BDSM, a nie jego opcjonalnym dodatkiem.

Negocjacje przed sceną

W środowisku BDSM rozmowę przed zabawą nazywa się negocjacjami. Brzmi to formalnie, ale w praktyce to po prostu uczciwe ustalenie oczekiwań. Warto omówić:

• jakie role przyjmujecie i na jak długo,
• jakie praktyki są dozwolone, a jakie wykluczone,
• jakie są aktualne ograniczenia zdrowotne, na przykład ból pleców, problemy z krążeniem czy stawami,
• jakie słowa, określenia i zachowania są mile widziane, a jakie nie,
• czego każda ze stron potrzebuje po scenie.

Zgoda udzielona w negocjacjach nie jest umową, której trzeba dotrzymać. Każdą decyzję można zmienić w dowolnej chwili, także w trakcie sceny.

Odpowiedzialność obu ról

Osoba dominująca nie „robi, co chce”. Jej zadaniem jest prowadzić scenę tak, aby mieściła się w ustalonych granicach, a także stale obserwować partnera: oddech, napięcie mięśni, wyraz twarzy, reakcje na słowa. Jeśli coś budzi wątpliwość, przerywa i pyta. Dobra osoba dominująca wie, kiedy zwolnić, i nie traktuje przerwy jako porażki.

Osoba uległa też ma swoje obowiązki. Musi szczerze mówić o granicach i o stanie zdrowia, używać hasła bezpieczeństwa, gdy go potrzebuje, i nie udawać, że wszystko jest w porządku, jeśli nie jest. Milczenie z obawy przed „zepsuciem nastroju” to najczęstsza przyczyna nieprzyjemnych doświadczeń. Obie role łączy jedno: każda ze stron odpowiada za to, by druga mogła czuć się bezpiecznie.

Czego unikać na początku

• Praktyk dotyczących szyi i oddechu. Należą do najbardziej ryzykownych i nie są przeznaczone dla początkujących.
• Krępowania bez przygotowania. Zbyt ciasne węzły mogą uciskać nerwy i naczynia. Zawsze miejcie pod ręką nożyczki z zaokrąglonym czubkiem i nigdy nie zostawiajcie skrępowanej osoby samej.
• Alkoholu i innych substancji. Zaburzają ocenę sytuacji, odczuwanie bólu i zdolność do świadomej zgody.
• Zabawy z osobą, którą dopiero poznałaś albo poznałeś. Zaufanie buduje się stopniowo. Pierwsze spotkania warto ograniczyć do rozmowy albo bardzo łagodnych form.
• Kopiowania scen z filmów. Fikcja pomija rozmowy, przygotowanie i opiekę po scenie, a pokazuje tylko efekt.

Kiedy to nie jest BDSM, tylko przemoc

Najważniejsza różnica między BDSM a przemocą to zgoda i możliwość jej wycofania. Przemoc bywa czasem przebrana za „grę”, dlatego warto znać sygnały ostrzegawcze.

• Ktoś ignoruje hasło bezpieczeństwa albo karze za jego użycie.
• Ktoś naciska na przekraczanie granic twardych albo wyśmiewa je jako „przesadę”.
• Rola dominująca przenosi się na całe życie bez twojej zgody: kontrola pieniędzy, telefonu, kontaktów ze znajomymi.
• Ktoś twierdzi, że „prawdziwa osoba uległa” nie ma prawa odmówić.
• Po scenie nie ma troski, tylko chłód, obwinianie albo zawstydzanie.
• Ktoś proponuje zabawę pod wpływem alkoholu albo odmawia rozmowy o zasadach.
• Boisz się powiedzieć „nie”, bo obawiasz się reakcji drugiej osoby.

Jeśli rozpoznajesz te sygnały, to nie jest twoja wina. Masz prawo przerwać relację, poprosić o pomoc bliskie osoby albo skontaktować się ze specjalistą.

Jak zaproponować BDSM partnerowi

Jeśli temat jest dla drugiej osoby nowy, nie zaczynaj od listy praktyk. Opowiedz raczej, jakie emocje cię pociągają: chęć oddania kontroli, poczucie bycia prowadzonym, rytuał, napięcie. Zapytaj, co partner o tym myśli i z czym mu się kojarzy BDSM, bo wiele osób zna je wyłącznie z przerysowanych obrazów w popkulturze. Zaproponuj coś małego i łatwego do przerwania, na przykład wieczór, w którym jedna osoba decyduje o przebiegu randki. Umówcie się, że po wszystkim szczerze powiecie sobie, co było przyjemne, a co nie. Brak entuzjazmu z drugiej strony to informacja, nie przeszkoda do pokonania. Nie wracaj do tematu co kilka dni i nie przekonuj na siłę: presja to zaprzeczenie wszystkiego, na czym opiera się BDSM.

Najczęstsze mity o BDSM

• „BDSM wynika z traumy”. Zainteresowanie BDSM samo w sobie nie świadczy o żadnych zranieniach ani zaburzeniach. To jedna z form ekspresji seksualnej dorosłych.
• „Osoba uległa jest słaba”. Świadome oddanie kontroli wymaga zaufania, znajomości siebie i odwagi w mówieniu o granicach.
• „W BDSM nie ma czułości”. Troska, rozmowa i bliskość po scenie są w BDSM równie ważne jak sama zabawa.
• „Jak zaczniesz, będziesz chcieć coraz więcej”. Wiele osób przez lata zostaje przy łagodnych formach, które w pełni im odpowiadają. Tempo i zakres zawsze zależą od was.

BDSM to także relacja

Dobre BDSM opiera się na zaufaniu, szczerości i ciągłej rozmowie. Z czasem wiele par odkrywa, że najważniejsze nie są same praktyki, tylko poczucie, że można pokazać drugiej osobie swoje pragnienia bez obawy przed oceną. Jeśli chcesz sprawdzić, na ile ta tematyka do ciebie pasuje, zrób nasz test BDSM. Zanim pierwszy raz spróbujesz krępowania, przeczytaj przewodnik bondage dla początkujących i wróć do tekstu o tym, czym jest zgoda w relacjach intymnych.